Có Hai Vị Mentor đã ảnh hưởng rất lớn đến cách tôi nhìn về Procurement và Negotiation.
Khi còn là một lính mới, Vị Mentor đầu tiên dạy tôi cách phân tích cơ cấu giá của thép làm khuôn, hạt nhựa nguyên sinh, và cách theo dõi biến động của nguyên liệu, thị trường.
Từ đó, tôi bắt đầu hiểu rằng phía sau một báo giá của nhà cung cấp không đơn giản chỉ là một con số. Đó là câu chuyện của Specification, BOM, công nghệ, năng lực sản xuất và thị trường nguyên liệu...
Vị Mentor thứ hai — cũng là người ảnh hưởng nhiều nhất đến phong cách đàm phán của tôi. Điều Ông luôn nhấn mạnh là Win–Win trong hợp tác. Càng đi qua thực tế, tôi càng hiểu sâu hơn điều ông muốn nói.
Win–Win không có nghĩa là chia đôi, cũng không phải nhượng bộ để giữ quan hệ.
Trong lý thuyết đàm phán, tư duy này gần với Integrative Bargaining — thay vì chỉ tranh nhau một phần của chiếc bánh, hai bên tìm cách làm chiếc bánh lớn hơn, bằng cách trao đổi những điều mỗi bên coi trọng khác nhau.
Và để làm được điều đó, Procurement cần hiểu nhiều hơn giá mua:
- Chi phí của Supplier.
- Giá trị doanh nghiệp mang lại cho Supplier.
- BATNA và Leverage của hai bên.
- Mối quan hệ dài hạn.
- Và uy tín của doanh nghiệp trên thị trường.
Một người dạy tôi đọc chi phí. Một người dạy tôi đọc giá trị và vị thế. Hai góc nhìn đó dần hình thành một nguyên tắc mà đến giờ tôi vẫn giữ:
Một cuộc đàm phán tốt không bắt đầu bằng câu hỏi Giảm được bao nhiêu %? — mà bắt đầu từ việc hiểu chi phí, giá trị và vị thế thực sự của mỗi bên.
Tôi đang hệ thống lại những trải nghiệm này, kết hợp với các framework đàm phán kinh điển, thành một chuỗi nội dung thực hành dành cho những người làm Supply Chain, Procurement và quản lý doanh nghiệp.
Series sẽ đi theo chính trình tự chuẩn bị cho một cuộc đàm phán:
Cost Breakdown→BATNA & Leverage→ZOPA→Value Creation→Negotiation Package
Không chỉ là khái niệm. Tôi sẽ thử đặt chúng vào những tình huống mua hàng thực tế — Supplier tăng giá, nguyên liệu biến động, sole source, thiếu capacity — và cách dùng những biến số như payment terms hay annual volume commitment để mở rộng không gian đàm phán.
Đàm phán không chỉ là kỹ năng nói.
Đó là năng lực chuẩn bị trước khi bước vào phòng họp.
Nền tảng tham khảo: Walton & McKersie — A Behavioral Theory of Labor Negotiations; Fisher & Ury — Getting to Yes; Lax & Sebenius — The Manager as Negotiator.
